Po krakosku
Noc Poezji 2026: „Błysk rewolwru”, czyli… kryminał i zbrodnia w poezji!
Poetycka Rzeczpospolita Krakowska
Jedna noc
Wiele miejsc. Dziesiątki głosów. Setki poetyckich historii. 80. spotkań. Czy wiersz może być równie mroczny jak powieść kryminalna? Czy poezja może nas wyprowadzić z równowagi, jeśli nie pochodzi z Krainy Łagodności…? Czy może wytrącać nas ze strefy komfortu, budzić niepokój, irytować, mnożyć wątpliwości? Przez pryzmat poezji zajrzyjmy w ciemne zakamarki ludzkiej duszy, porozmawiajmy o moralnych dylematach i wyzwaniach, o naturze dobra i zła, brzydoty i piękna, i wszystkiego co pomiędzy nimi.
Motywy zbrodni, w wielu wymiarach, tych dokonanych w strofach wierszy, w literaturze ale i na literaturze, związane z nimi emocje i napięcia – to pole inspiracji i debaty podczas tegorocznej edycji Nocy Poezji. Wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytania: czy mamy w Polsce poezję kryminalną (crime poetry)? Czy jest dla niej miejsce w polskiej literaturze? Jakie są jej najciekawsze przykłady?
Poezja, która wychodzi w noc
Kraków po raz szesnasty zaprasza na Noc Poezji – wyjątkowe święto słowa, które co roku otwiera przed publicznością różnorodne przestrzenie miasta i pokazuje poezję w wielu odsłonach. Spotkania autorskie, czytania performatywne, slam, koncerty i działania poetycko-muzyczne, warsztaty, konkursy, projekty teatralne, LARP (Live Action Role-Playing), projekcje filmowe i wydarzenia przygotowane z myślą o różnych grupach odbiorców – wszystko to składa się na noc, podczas której poezję można nie tylko czytać i słuchać, ale także oglądać, przeżywać i współtworzyć.
Tegoroczna edycja ma szczególny, kryminalny i mroczny charakter. Hasło „Błysk rewolwru”, czyli kryminał i zbrodnia w poezji prowadzi organizatorów i publiczność przez świat ballad, grozy, winy, tajemnicy i ludzkich namiętności. Poezja kryminalna nie koncentruje się jednak wyłącznie na rozwiązaniu zagadki – znacznie częściej staje się pretekstem do pytań o emocje, dobro i zło, pamięć oraz naturę człowieka.
Inspiracji nie zabraknie w klasyce. W programie pojawią się utwory wielkich twórców, a wśród nich między innymi Adama Mickiewicza i Edgara Allana Poe, ale także Charlesa Baudelaire’a, Paula Celana, Anny Świrszczyńskiej, Wilfreda Owena, Georga Trakla czy Tadeusza Różewicza. Współczesne spojrzenie na mroczną poezję spotka się więc z tradycją ballady i literatury grozy.
Spotkania z poetami i nowe książki
Jednym z najważniejszych elementów Nocy Poezji pozostają spotkania autorskie i rozmowy z poetami. W tym roku publiczność będzie mogła spotkać między innymi Ewę Lipską i Ryszarda Krynickiego – dwoje znakomitych krakowskich poetów, których twórczość od dawna obecna jest również poza Krakowem i poza Polską.
W programie znalazły się także spotkania z Joanną Bociąg, Kamilą Janiak, Idą Sieciechowicz i Patrykiem Czarkowskim. Ida Sieciechowicz zaprezentuje tom „Ze źródeł zimnych do pobrania”, natomiast Joanna Bociąg i Kamila Janiak porozmawiają o swoich książkach – „malta” i „dziwne dziewczyny”. Ich rozmowa dotknie między innymi tematów ciała, języka, doświadczenia traumy, relacji, dzieciństwa, dojrzewania oraz głosu, który można zarówno zabierać, jak i odbierać.
W programie znalazły się również premiery i przedpremiery książkowe. Adam Kaczanowski zaprezentuje „Antyhipokamp”, a Jurij Zawadski – książkę „Jak poczuć się samotnym w zatłoczonym pociągu”, nominowaną do Nagrody Nike 2026. Ważnym wydarzeniem będzie także premiera tomu „Guziczki w kruszcu” Gertrude Stein i Krzysztofa Bartnickiego oraz spotkanie z tłumaczem.
Jak co roku szczególne miejsce zajmie laureat Konkursu na Książkowy Debiut Poetycki im. Anny Świrszczyńskiej. Wieczór poetycki tegorocznego laureata konkursu, Krzysztofa Kocha i jego debiutanckiej książki „cytostatycznie”, odbędzie się w Klubie Dziennikarzy „Pod Gruszką”.
Poezja na scenie – performans, teatr i slam
Noc Poezji nie ogranicza się do tradycyjnych spotkań autorskich. Poezja wychodzi na scenę, łączy się z muzyką, teatrem i performansem.
W ARTzonie Ośrodka Kultury im. Cypriana Kamila Norwida odbędzie się slam poetycki – otwarta przestrzeń dla autorskich wypowiedzi, w której osobiste doświadczenia spotkają się z literacką fikcją, czarnym humorem i niecodziennymi rolami. Pojawią się również dwa performanse poetycko-muzyczne: Zofii Konickiej, wicemistrzyni Polski w slamie poetyckim z 2025 roku, oraz Opal Ćwikły, multidyscyplinarnej artystki i laureatki Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za debiut „UFOPORNO”.
W Teatrze Przypadków Feralnych odbędzie się natomiast czytanie performatywne „Wypióra” Grzegorza Uzdańskiego. Poezja spotka się tu z teatralną interpretacją i scenicznym działaniem.
Po raz pierwszy w programie Nocy Poezji pojawi się również LARP „Żegnaj laleczko”, przygotowany przez Scenę Supernowa – kolejny przykład tego, jak daleko może dziś sięgać poetycka forma.
Poezja, którą trzeba odnaleźć
Jedną z najbardziej nietypowych propozycji będzie „Noc Poezji ze Sztuką na Wynos: Jestem obok… poezji i zła” – trzecia edycja „żywego poetyckiego muzeum”. Publiczność trafi do mrocznego labiryntu, w którym wiersze i osoby je wykonujące trzeba będzie odnaleźć niemal niczym ślady w kryminalnym śledztwie. Czytać, śpiewać, mówić i dialogować poezją będą między innymi Anka Graczyk, Rafał Iwański, Joanna Stankiewicz i Bohdan Graczyk.
Z kolei w Atelier na krakowskim Kazimierzu odbędzie się „Noc Poezji Mroku”. W programie znalazło się wspólne czytanie poezji grozy, konkurs na Wiersz Mroku, a na zakończenie – projekcja filmu „Wściekły” Romana Załuskiego z Bronisławem Cieślakiem. Wśród poetów, których teksty zabrzmią podczas wydarzenia, znajdą się między innymi Baudelaire, Poe, Celan, Świrszczyńska, Owen, Trakl i Różewicz.
Ballady, zbrodnia i literatura kryminalna
Motyw zbrodni powróci także w projekcie „Polskie ballady morderców” Teatru Mumerus, prezentowanym w Muzeum Archeologicznym. To właśnie ballada – od średniowiecznych opowieści po romantyczne „Ballady i romanse” Mickiewicza – staje się jednym z kluczy do tegorocznej edycji.
W programie znajdą się również kryminalne zagadki, poetyckie śledztwa, wiersze gniewu i mroku oraz propozycje łączące poezję z teatrem i sztukami performatywnymi.
Poezja migowa – IX Noc Poezji Migowej
Swoje szczególne miejsce ma także IX Noc Poezji Migowej, przygotowana z myślą o osobach Głuchych i niedosłyszących. W Klubie Płaszów odbędzie się wydarzenie „Kryminalna Poezja Migowa”, łączące literaturę kryminalną, poezję grozy i współczesną sztukę tworzoną w polskim języku migowym.
Inspiracją będą między innymi utwory Adama Mickiewicza i Edgara Allana Poego. To kolejny dowód na to, że Noc Poezji jest wydarzeniem otwartym na różne sposoby doświadczania literatury.
Poezja w całym Krakowie
Noc Poezji tradycyjnie wychodzi poza jedną scenę czy instytucję. Wydarzenia odbywają się w wielu przestrzeniach Krakowa – w instytucjach kultury, teatrach, klubach, galeriach i miejscach mniej oczywistych. Program współtworzą animatorki i animatorzy kultury, organizacje pozarządowe, podmioty prywatne oraz instytucje kultury.
Ważnym elementem programu są także warsztaty literacko-artystyczne, konkursy i turnieje poetyckie, w tym konkursy recytatorskie oraz otwarty slam. Poezja staje się dzięki temu nie tylko wydarzeniem dla odbiorców, ale również przestrzenią ich własnej twórczości.
Noc Poezji dociera również do miejsc, w których literatura może mieć szczególne znaczenie – kontynuowane są spotkania w krakowskich Domach Pomocy Społecznej w ramach projektu „Świadkowie. Ballady, pamięć i opowieści ustne”.
Po raz pierwszy wydarzenia Nocy Poezji zagoszczą również w przestrzeniach Bunkra Sztuki, gdzie realizowany będzie projekt „Drozd o zmroku” we współpracy z Fundacją Miasto Literatury.
Poezja i pamięć
Jednym z najbardziej oczekiwanych wydarzeń będzie przedpremierowe czytanie fragmentów korespondencji Wisławy Szymborskiej i Tadeusza Różewicza z lat 1953–2011. Projekt „Jedyna pociecha w tym, że może być gorzej. Listy 1953–2011” połączy czytanie performatywne z prelekcją Emila Pasierskiego. To spotkanie z poezją, ale także z historią literatury, przyjaźnią, korespondencją i prywatnym językiem dwojga wybitnych twórców.
Przybywajcie bez obaw, poezja to bezpieczeństwo
16. Noc Poezji 2026 będzie więc nocą wielu głosów: klasyków i współczesnych poetów, debiutantów i uznanych autorów, poetów scenicznych i performerów, literatury drukowanej i języka migowego. Będzie nocą kryminału i ballady, grozy i humoru, pamięci i eksperymentu.
A przede wszystkim – będzie nocą, w której poezja wychodzi z książek i spotyka się z publicznością w całym Krakowie.
Program szczegółowy znajdziecie TUTAJ.
