PARTNER PROJEKTU:

thumbnail Rekomendacje

Festiwal Miłosza: Zatem Marlena Niemiec!

Janusz M. Paluch
Rekomendacje Janusz M. Paluch

I wszystko już wiadomo!

Laureatką 14. Nagrody im. Wisławy Szymborskiej została Marlena Niemiec za tom poetycki „Skroń”, który ukazał się nakładem Wydawnictwa Convivo w 2025 roku. Książkę, sponad dwustu zgłoszonych zbiorów wierszy, wyłoniło międzynarodowe jury w składzie Đurđica Čilić (Chorwacja). Paweł Mackiewicz (Polska), Anna Marchewka (Polska), Magdalena Rabizo-Birek (Polska), Mark Tardi (USA), Elżbieta Winiecka (Polska), Jurij Zawadski (Ukraina) i Joanna Bociąg (sekretarz nagrody). Do ścisłego finału nominowano piątkę poetów – pisałem o nich we wcześniejszej relacji: Zofia Bałdyga za tom Nauka oddychania, Jerzy Jarniewicz za tom Mondo cane, Maria Kwiecień za – debiutancki tom – tom outback i Agata Puwalska za tom Koniec i początek oraz laureatka nagrody.

Marlena Niemiec urodziła się w roku 1997, jest absolwentką polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Czytelnikom dała się już poznać jako poetka. Jest laureatką 14. Edycji Połowu a także Pracowni pierwszej książki wierszem z 2022 roku organizowanych przez Biuro Literackie. Jej pierwsza książka „cierpkie” wydana przez Biuro Literackie w 2022 roku uhonorowana została Nagrodą im. Kazimiery Iłłakowiczówny. Warto też zaznaczyć, że jej wiersze przetłumaczone zostały na języki hiszpański, czeski, ukraiński i angielski. O nagrodzonym tomie Marleny Niemiec, na łamach „Dziennika Literackiego” pisała Olga Rembielińska: „Katastroficzne widzenie świata w Skroni nie przejawia się w obrazach zagłady ani w wysokim rejestrze apokaliptycznym, lecz w sferze radykalnie zmysłowej. O ile katastrofiści lat 30. rejestrowali pęknięcia cywilizacji, o tyle w tomie Niemiec katastrofa rozgrywa się w skali mikro: w nerwach, w drżeniu skóry, w przepalonych drogach języka. To katastrofizm intymny, cielesny, w którym świat nie wali się z hukiem, lecz rozszczelnia w percepcyjnych atomach. Podmiot reaguje na drobne przesunięcia – topnienie opłatka, niknięcie w oku ścieżki, powiew powietrza – jakby każde z nich było zapowiedzią czegoś większego i nieuchronnego. Lęk nie jest tu stanem emocjonalnym, ale metodą patrzenia, sposobem poznania, jedyną formą uważności, która wydaje się podmiotowi bliska.” Ta interesująca rekomendacja podbita prestiżową Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej chyba każdego zachęci do sięgnięcia po książkę Marleny Niemiec. Redakcja Magazynu „Kraków i Świat” dołącza do płynących zewsząd gratulacji!

Podczas gali Nagrody im. Wisławy Szymborskiej wręczono też oficjalnie nagrodę za tom wierszy przetłumaczony na język polski. Tegorocznymi laureatami za tom poetycki Zurita (Wydawnictwo Lokator) zostali: chilijski poeta Raúl Zurita (ur. w 1950 roku) oraz Marta Eloy Cichocka. Krytycy literaccy uważają ten tom za najważniejszą książkę poety, ale też za jedną z najodważniejszych propozycji w literaturze XXI wieku. Wiersze Raúla Zurity zawarte w tym tomie są opowieścią autobiograficzną przeplatającą się z dramatyczną historią ojczyzny poety. Praca tłumaczki – także wybitnej polskiej poetki Marty Eloy Cichockiej – trwała nad książką kilka lat. Gdy spojrzałem na życiorys poety, natychmiast przypomniał mi się inny poeta chilijski – Pablo Neruda, laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1971 roku.

Kolejne czytelnicze wyzwania na wakacje wyniesione z Festiwalu Czesława Miłosza!

Ilustracje: Janusz M. Paluch