PARTNER PROJEKTU:

thumbnail Miasto

Stanisław Dziedzic. Wspomnienie

Janusz M. Paluch
Miasto Janusz M. Paluch

To było pięć lat temu…

W pierwszych dniach marca 2021 roku, w wolnej od pracy chwili, przy tradycyjnej kawie, w gabinecie dyrektora Biblioteki Kraków Stanisława Dziedzica, zostałem zapoznany z jego najbliższymi planami wydawniczymi. Pokazał mi scenariusz, wstępny zarys „Trójksięgu kresowego”, nad którym pracował. Dlatego nie przekazał mi wtedy kopii tego dokumentu… Mieliśmy nad nim wspólnie popracować po zbliżających się świętach wielkanocnych. Jednak już kilka dni później na mojej poczcie elektronicznej pojawił się mail od Stanisława zawierający plik zatytułowany „Kresy bliskie”. Był to pierwszy tom przysłany do czytania. Prosił też, by zastanowić się nad materiałem ilustracyjnym. „Cóż on się tak spieszy…” – przemknęła myśl. Potem przyszły tragiczne dni choroby – covid, która zakończyła życie Stanisława 8 kwietnia 2021 roku… Następnego spotkania w sprawie  „Trójksięgu kresowego” nie było. Mimo pandemii, tłum przyjaciół, znajomych, wdzięcznych Krakowian, żegnał Go 21. kwietnia na krakowskim Cmentarzu Salwatorskim.

Stanisław Dziedzic urodził się 13 października 1953 roku w Dąbrowie koło Rzeszowa. Tam po latach wybudował dom, w którym spędzał każdy wolny dzień. Jego ukochanym miejscem, do którego zawsze z radością wracał, był jednak Kraków. Gdy przyjechał na studia w Uniwersytecie Jagiellońskim, zamieszkał w Domu Studenckim „Żaczek”, gdzie przeszedł pierwsze szlify samorządności, pracował bowiem w Radzie Samorządu „Żaczka”. Po latach był współzałożycielem stowarzyszenia mieszkańców „Żaczka”, w którego zarządzie do końca był wiceprzewodniczącym. Absolwentem filologii polskiej UJ został w 1978 roku. Był jednym z ostatnich słuchaczy wykładów tak wybitnych polonistów jak prof. Kazimierz Wyka czy prof. Maria Dłuska. Stopień doktora nauk humanistycznych na UJ uzyskał w roku 2015, a jego doktorska rozprawa poświęcona była młodzieńczej twórczości literackiej Karola Wojtyły – Jana Pawła II, ukazała się drukiem pod tytułem „Romantyk Boży. Młodzieńcze fascynacje artystyczne Karola Wojtyły”. Na UJ skończył też studia dziennikarskie, a na Akademii Ekonomicznej studia z zakresu zarządzania.

Swą karierę zawodową rozpoczął jako polonista w krakowskim Technikum Chemicznym, gdzie pracował do 1989 roku. Później przez lata był też nauczycielem akademickim związanym z Uniwersytetem Jagiellońskim, gdzie wykładał zagadnienia związane z zarządzaniem kulturą oraz prowadził  – ulubione przez studentów – zajęcia poświęcone dziedzictwu kulturowemu Krakowa. Równolegle prowadził przez wiele lat wykłady dotyczące zarządzania instytucjami kultury w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Tarnowie. Nade wszystko był jednak pracownikiem administracji państwowej i samorządowej. Bez mała trzydzieści lat (1989-2016) pracował jako zastępca dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Krakowa, zastępca dyrektora i dyrektor Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Województwa Małopolskiego, wreszcie jako dyrektor Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMK.

W międzyczasie był też wicedyrektorem Biura Jubileuszowego 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego, członkiem Zarządu i wiceprezesem Radia Kraków S.A.; członkiem Rady Nadzorczej Telewizji Polskiej S.A. Był też członkiem Rady Muzeum Niepodległości w Warszawie, a także Rady Programowej Muzeum Archeologicznego w Krakowie.

Jego ulubioną działalnością była też praca w Społecznym Komitecie Odnowy Zabytków Krakowa, do którego został powołany przez Prezydenta RP w 2001 roku. Dbałość o zabytki i przywrócenie Krakowowi wizerunku dostojnego, zabytkowego miasta było przez lata jego idée fixe. Był inicjatorem powstania i osobą zarządzającą Parkiem Kulturowym Kraków Stare Miasto. To dzięki Jego desperacji nasze Stare Miasto zostało „odreklamione”. W 2016 roku został członkiem Prezydium SKOZK.

Od 2016 roku był pełnomocnikiem Prezydenta Miasta Krakowa ds. organizacji Biblioteki Kraków, na czele której stanął w 2017 roku. Tworząc Bibliotekę Kraków, która była wtedy największą w Polsce biblioteką publiczną, zadbał przede wszystkim o pracowników likwidowanych czterech bibliotek dzielnicowych. Jednak Jego wizja biblioteki wybiegała daleko w przyszłość i ogarniała dziedziny, którymi biblioteki publiczne dotąd się nie zajmowały, bądź robiły to – z różnych względów – marginalnie.

W uzgodnieniu z prezydentem miasta Krakowa już od 2018 roku podjął prace nad drugim, poszerzonym wydaniem „Encyklopedii Krakowa”. Dzieło doprowadziła do końca Agnieszka Staniszewska-Mól, która została dyrektorem Biblioteki Kraków w 2021 roku.

Pięć lat temu odszedł człowiek, który należał do tej nielicznej grupy „niezastąpionych”. Wiele pisarskich planów, niezrealizowanych podróży, pomysłów, w ciągu kilku dni przerwał lekceważony covid. Pięć lat temu….