Po krakosku
Opera Rara, bar i inne atrakcje
Rozmowa z Marzeną Lubaszko, śpiewaczką operową i kuratorką festiwalu Opera Rara 2026.
Magdalena Huzarska-Szumiec: Opera Rara stawia na Händla.
Marzena Lubaszko: Jak co roku będziemy prezentować rzadko wykonywane opery w nieoczywistej formie. Dzięki temu nawet Mata i Taco Hemingway otrą się o dzieła Georga Friedrich Händla – mówi Marzena Lubaszko, kuratorka Festiwalu Opera Rara, przygotowanego przez Capellę Cracoviensis. Rozmawia Magda Huzarska-Szumiec
Według jakiego klucza został zbudowany program tegorocznej Opery Rary?
Niezmiennie od lat chcemy otaczać się pięknem i to jest podstawowe kryterium doboru naszego repertuaru. Ale kluczem do programu są również muzyczne spotkania, przyjaźnie, fascynacje i tęsknoty. Zawsze jakąś rolę odgrywa też szczęśliwy przypadek. Organizując Festiwal Opera Rara spełniamy nasze marzenia, które okazują się tym, na co czeka publiczność.
Czy w trakcie tegorocznego festiwalu możemy liczyć, tak jak w poprzednich latach, na dzieła operowe prezentowane w nieoczywistej formie?
Nie tylko w nieoczywistej formie, ale i w nieoczywistym wykonaniu. Najlepszym tego przykładem jest Mata i Taco Hemingway, którzy za naszą sprawą otrą się o opery Georga Friedrich Händla.
Jak to?
Natan Berkowicz, na co dzień współtworzący wizualną warstwę tras koncertowych Maty, będzie u nas odpowiadał za przestrzeń, w której zostanie wykonana skomponowana przez Händla opera Orlando. Z kolei Gwidon Wydrzyński, przygotowujący oświetlenie tras koncertowych Taco Hemingway’a, tym razem zajmie się światłem opery Teseo tego samego kompozytora w inscenizacji Krzysztofa Garbaczewskiego. Wszystkie trzy tegoroczne premiery dzieł Händla, bo dochodzi do nich jeszcze opera Poro, inscenizowana przez Marcina Chlandę, będą stanowić pewien rodzaj instalacji. Widzowie mogą się spodziewać oryginalnych widowisk, a nie tradycyjnych, scenicznych wykonań.
Nie pierwszy raz Festiwal Opera Rara stawia na Händla. Odnoszę wrażenie, że to wasz nadworny kompozytor.
Tak, wracamy do niego z wielu powodów. Jednym z nich jest fakt, że poza Operą Rarą słuchacze niezbyt często mają szansę obcować z genialnością jego melodii. Możliwość wysłuchania większości oper Händla to wciąż sytuacja z kategorii „rara”, czyli rzadka. Poza tym nasz festiwal w dużej mierze jest świętem ludzkiego głosu, który tak pięknie rozbrzmiewa u tego kompozytora. Tym bardziej, że na festiwalu prezentujemy go w wyjątkowych odsłonach, dzięki takim solistom jak kontratenor Tim Mead, którego usłyszymy w Orlando.
Po latach wraca do festiwalowego repertuaru bar.okowa uczta. Dlaczego postanowiliście ponownie zaprezentować w barze mlecznym madrygały Monteverdiego, w reżyserii Cezarego Tomaszewskiego?
Ponieważ nasza publiczność bardzo się tego domagała. Niektórzy widzieli ten projekt 15 lat temu, inni o nim tylko słyszeli. Często proszono nas o powtórkę, więc postanowiliśmy spełnić te życzenia. A bar.okowa uczta to również świetna okazja, by zbliżyć do siebie publiczność i wykonawców. Śpiewacy Capelli Cracoviensis zasiadają tu z widzami przy jednym barowym stoliku. Jedni i drudzy będą mogli wręcz słyszeć swoje oddechy.
Ciekawie zapowiada się też Opera.exe w choreografii Eryka Makohona, spektakl baletowy Krakowskiego Teatru Tańca. Które z bohaterek oper pojawią się w niej na scenie?
Salome, Turandot, Medea pojawią nie tyle na scenie, co na ekranie. Słynne postacie zbuntują się przeciwko swoim librettom i wyjdą poza narzucone im przez wieki opowieści. Dalszej dekonstrukcji ich historii dokona muzyka Piotra Peszata, tworzona na bazie klasycznych brzmień. Ten spektakl uwalnia kobiece głosy. Jednak główną rolę odegrają w nim tancerze/performerzy z Krakowskiego Teatru Tańca.
Operę Rarę kończy Schaeffer słownik abstrakcyjny. Czego możemy się spodziewać podczas programu poświęconego twórcy awangardy XX i XXI wieku?
Sporej ilości utworów kompozytora, które wybrzmią w sprzyjającej im akustyce MOCAK-u. Koncertowy performance potrwa wiele godzin. Zacznie się już o 11, a skończy wraz z zamknięciem muzeum. Oczywiście nie trzeba w nim uczestniczyć przez cały dzień. Podczas występu Spółdzielni Muzycznej Contemporary Ensemble będzie można wchodzić na salę i ją opuszczać. Bogusław Schaeffer to ważny kompozytor. Kraków nie powinien kojarzyć się tylko z Krzysztofem Pendereckim.
A na które z wydarzeń pani cieszy się najbardziej?
Hm, obawiam się, że na wszystkie tak samo mocno.
Program Festiwalu Opera Rara, znajdziecie na stronie http://operararakrakow.pl/agenda
Ilustracje: materiały organizatora